Historische bouwmaterialen van keramiek/ 2013-07-09

Keramiek behoort tot de oudste producten van de mensheid: terracotta, klinkers, tegels voor wanden en vloeren, dakbedekkingen, haardstenen, beelden en vazen, keramische producten.

Deze poreuze soort staat onder andere bekend als Terra-Cotta. Tot het grof keramiek behoren dak-, muur- en vloertegels. Onder fijn keramische producten worden de fijnere producten gerekend zoals vloer- en wandtegels. De producten worden beschilderd en geglazuurd. Ook worden speciale tegels vervaardigd voor kachel- en ovenbouw. Deze zijn vooral populair in de Noord-Europese landen waar met hout gestookt wordt. Theo Evers kent de typische en chemische eigenschappen van de historische materialen.
De eenmalige uitstraling en patina van oude keramiek wordt bepaald door zijn keuze van bijeengezochte vloertegels. Of het nu gaat om een tegelvloer uit Spanje, of om Frans genuanceerde terra-cotta uit de 18e eeuw uit een wijnkelder in de Provence, boerderijen of kloosters uit de Bretagne, elke soort verschilt in structuur en nuance.
De rode terra-cotta welke van boerderijen en landhuizen uit Nederland, Belgie en Duitsland stammen, vallen onder één noemer. De zeldzamere zeshoekige terracottategels komen uit Frankrijk. Vaak treft men slecht kleine partijen aan en moet men langere tijd verzamelen zodat een grotere partij bijeengebracht kan worden.

Keramische producten zijn gebrande kleiwaren. Terracotta is gebrande aarde uit zoveel mogelijk kalk- en salpetervrije klei. De technieken werden van generatie op generatie overgedragen en verfijnt. Leem en klei werden door toevoegingen van water kneedbaar gemaakt. Afhankelijk van het eindproduct werd het handmatig in mallen gedaan, bewerkt, gedroogd, en gebrand. Het onderscheid zit vooral in de dichtheid van de grondstof, de kleur en de verdere manier van de afwerking.

De verscheidenheid in keramische ornamenttegels of cementtegels is buitengewoon groot, zowel wat betreft de motieven als ook de hoeveelheid beschikbare tegels. Deze tegels, welke al industrieel geproduceerd werden met hun kleurrijke motieven, waren typische bouwmaterialen van eind negentiende eeuw tot begin twintigste eeuw. De levendige en kleurrijke tegels met motieven werden vooral in portieken, gangen, toiletten en keukens gebruikt.

Bij de tot standkoming van zijn collectie hechtte Theo Evers grote waarde aan authentieke unicaten. De belangstelling voor wandtegels werd bij Theo Evers gewekt toen hij een serie 17e en 18e eeuws Delftsblauwe tegels kon bemachtigen. Van daaruit ontwikkelde zich in de loop der tijd een aanzienlijke voorraad tegels uit 18e en 19e eeuw ook buitengewone exemplaren uit de Jugendstil en de art-deco, waarin keramische gevelbekleding hoogtij vierden. De delftsblauwe tegels en de zogenoemde witjes zijn ook nu weer zeer gewild. Omdat grotere partijen witjes niet meer te vinden zijn, heeft Theo Evers besloten de witjes in een kleine werkplaats handmatig te laten reproduceren naar ouder bewerkingstechnieken.
In eigen werkplaats vindt een constante ontwikkeling van creatieve ideeen plaats. Uit enkele bijzondere art-deco en jugendstiltegels werden tegeltableaus ontworpen.
Deze tegeltableaus worden bij voorkeur in sanitaire bereik toegepast zoals keuken, badkamer of toilet. Als blikvanger zetten ze in ieder interieur accenten. Collages van historische wandtegels vanaf het historische tot en met jugendstil en Art-Deco.

Theo Evers heeft meerdere interessante historische betegelde kachels kunnen uitbouwen. Doordat Oost- en West-Duitsland werden herenigd, werden in de voormalige DDR vele prachtstukken gesloopt, welke voor de modernisering moesten wijken.
De meeste betegelde kachels werden in kisten verpakt. Als men geluk had werden de stukken genummerd.
Helaas was dit de zeldzaamheid. Bij ons moest de inhoud van de kisten uitgepuzzeld worden.