Historische Bouwmaterialen/ 2013-07-09

Historische bouwmaterialen zijn materialen die uit oude historische gebouwen "gered " zijn. Menigeen zal zich afvragen wat dat concreet betekent.

Zijn het kunstvoorwerpen uit historische gebouwen?
Is het bouwhout uit oude monumentale vakwerkhuizen?
Zijn het gietijzeren zuilen uit de Parijse metro?
Of materialen gemaakt van klei en natuursteen, die vorige generaties gebruikt hebben?

Wij bedoelen met historische bouwmaterialen: materialen uit de oude ambachtelijke en/of historische industriële productie. Het is in ieder geval steeds maatwerk dat ooit voor een speciaal object geproduceerd is, zoals bijvoorbeeld: ramen, deuren, trappen, of historische en antieke woninginrichting zoals open haarden, lambriseringen, bibliotheken, kristallen kroonluchters, antieke spiegels, enz.

Ook behoren daartoe oude massaproducten, zoals bakstenen, dakpannen, wand- en vloertegels of bewerkte natuursteen. Het aanbod is gevarieerd en divers.
Meestal is het behoud een individuele idealistiache prestatie.
De economische waarde is vrijwel onmogelijk te bepalen op basis van gebruikelijke calculaties.
De zorgvuldige berging van de materialen was tijdrovende kostbare handarbeid.
Andere materialen, zoals tonnen wegende stenen of marmeren zuilen, gevels en gevelornamenten, konden onmogelijk zonder de hulp van machines geborgen worden, wat weer met veel risicos gepaard ging.

Eeuwenlang was hergebruik van historische bouwelementen vanzelfsprekend. Bouwmaterialen die door vernietiging of sloop beschikbaar waren, werden weer opnieuw toegepast in de natuurlijke kringloop. De wederopbouw in de naoorlogse periode was het laatste grote voorbeeld van hergebruik van datgene wat gewoon beschikbaar was.

In de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw verloren historische bouwmaterialen hun waarde. De nieuwe industrieel vervaardigde bouwmaterialen leken perfect en gemakkelijk.
Men had nog nooit gehoord van de gevaren van schadelijke stoffen, fijnstof of de uitputting van onze natuurlijke hulpbronnen. Van milieubescherming of zuinig omgaan met grondstoffen was nog geen sprake.

Tegenwoordig ligt het woord recycling op ieders lippen. Nog steeds gaan echter waardevolle historische gebouwen verloren. Wanneer we hiermee zorgvuldiger zouden omgaan, kunnen we een bijdrage leveren aan de besparing van onze natuurlijke hulpbronnen.